Toplumumuzda yaygın bir alışkanlıktır: İnsan zora düştüğünde, içi daraldığında, bir çıkmazla karşılaştığında “dini yaşantısı güçlü” olarak bilinen tanıdıklarını arar. “Bize de bir dua et” denir.
Bu istek, aslında kalbin acil yardım çağrısıdır; insan kendi iç sesini duyurmakta zorlandığında güvendiği bir kalpten destek bekler.
Bunda bir sakınca yoktur.
İnsanın kardeşinden dua istemesi, onun duasına vesile olmasını dilemesi İslâm’ın ruhuna uygundur.
Nitekim sahabe de zaman zaman Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed Mustafa'dan (S.A.V.) dua istemiştir.
Fakat tam burada gözden kaçırılan bir incelik vardır:
Dua sadece başkasına havale edilecek bir iş değildir.
Dua öğrenilebilir, öğretilebilir ve her Müslümanın kendi Rabbine doğrudan açılabileceği en özel kapıdır.
Aslında Kur’an-ı Kerim, bu kapının nasıl çalınacağını bize ayrıntısıyla göstermiştir.
Biliyorsunuz: Fatiha suresi, aynı zamanda baştan başa eşsiz güzellikte bir dua, bir yakarıştır.
Allah Teâlâ, kulları için kutsal kitabımız Kur'an-ı Kerim'de dua örnekleri sunmuş; peygamberlerin dilinden çıkan niyazları bize öğretmiştir.
Bu dualar sadece cümleler değil, insanın fıtratıyla, acziyle, hayret ve teslimiyetiyle hizalanmış ruhanî derslerdir.
Bugün çoğumuz dua ederken “ne söyleyeceğini bilememe” sıkıntısı yaşar. Oysa Kur’an zaten bize “Ne söylemeliyim?” sorusunun cevaplarını veriyor.
Geliniz, bu dualardan bazılarını tek tek alıntılayalım; her biri insanın iç dünyasında bir karşılık bulacaktır.
Kur’an’da Yer Alan Peygamber Duaları
- Hz. Âdem ve Havva’nın (A.S.) Duası:
“Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik. Eğer bizi bağışlamaz ve bize merhamet etmezsen mutlaka ziyana uğrayanlardan oluruz.”
(A’râf Suresi, Ayet: 23)
Bu dua, insanın günah ve hatayla karşılaşınca nasıl konuşması gerektiğini öğreten ilk cümledir.
- Hz. Nuh’un (A.S.) Duası:
“Rabbim! Beni ve beraberimdeki mü’minleri kurtar.”
(Şuarâ Suresi, Ayet: 118)
Günümüzde aile birliği kırılganlaşmışken bu dua, içten bir korunma isteğidir.
- Hz. İbrahim’in (A.S.) Duaları:
Hz. İbrahim (A.S.), Kur’an’da en çok dua eden peygamberlerden biridir.
Evlat için:
“Rabbim! Bana salihlerden bir evlat ver.”
(Sâffât Suresi, Ayet: 100)
İman için:
“Rabbim! Bu şehri güvenli kıl. Beni ve çocuklarımı putlara kulluk etmekten uzak tut.”
(İbrahim Suresi, Ayet: 35)
Hikmet için:
“Rabbim! Bana ilim ve hikmet ver; beni sâlihler kullarının arasına ilhak eyle!
(Şuarâ Suresi, Ayet: 83)
Bu dualar, her devirde anne babanın, yöneticinin, yol gösterenin duasıdır.
- Hz. Musa’nın (A.S.) Duası:
Zor görev ve iç sıkıntısı karşısında söylenen eşsiz bir dua da şudur:
“Rabbim! Göğsüme genişlik ver. İşimi kolaylaştır. Dilimdeki düğümü çöz ki sözümü anlasınlar.”
(Tâhâ Suresi, Ayet: 25-28)
Bugün topluluk önünde konuşacak olanlar, sınava girecek olanlar, zor bir meseleyle yüzleşecek olanlar için hâlâ ruhu ferahlatan bir duadır.
- Hz. Eyüp’ün (A.S.) Duası:
“Rabbim! Bana gerçekten dert dokundu; Sen merhametlilerin en merhametlisisin.”
(Enbiyâ Suresi, Ayet: 83)
Acıyı, zorluğu inkâr etmeden; şikâyeti Rabbine yapmanın en ince hâli.
- Hz. Yunus’un ( A.S.) Duası:
“Senden başka ilah yoktur. Seni tenzih ederim. Gerçekten ben zalimlerden oldum.”
(Enbiyâ Suresi, Ayet: 87)
Kur’an bu dua için “Biz mü'minleri böylece kurtarırız” buyurur. Zor anların şifasıdır.
- Hz. Zekeriyya’nın (A.S.) Duası
İmkânsız görünen yerde umut:
“Rabbim! Bana katından temiz bir nesil ihsan et. Şüphesiz Sen duayı işitensin.”
(Âl-i İmrân Suresi, Ayet: 38)
Bu dua, umudun hiçbir zaman tükenmediğinin Kur’ânî delilidir.
- Hz. Süleyman’ın (A.S.) Duası:
“Rabbim! Bana ve anne babama verdiğin nimete şükretmemi ve razı olacağın işler yapmamı sağla.”
(Neml Suresi, Ayet: 19)
Bugünün insanı çok sahip olup az şükrederken, bu dua bir denge çağrısıdır.
Rabb'imizin Bizzat Öğrettiği Dualar
Kur’an’da sadece peygamberlerin değil, Allah Teâlâ’nın bize doğrudan öğrettiği dualar da vardır.
Kötülükten korunmak için:
“Rabbim! Şeytanların vesveselerinden sana sığınırım.”
(Mü’minûn Suresi, Ayet: 97)
Hidayet için:
“Rabbimiz! Bizi doğru yola ilet.”
(Fâtiha Suresi, Ayet: 6)
Rahmet için:
“Rabbimiz! Bize dünyada iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru.”
(Bakara Suresi, Ayet: 201)
Dua, Bir Başkasının Yardımı Değil, Bir Kişinin Kendi Yürüyüşüdür
Evet, başkasından dua istemek güzeldir; bunun manevi bir değeri vardır. Fakat insan kendi duasının önemini unutmamalıdır.
Her bir peygamber duası aslında şu mesajı verir:
“Ben Rabbime kendim yöneldim. Sen de yönel.”
Dua, insanın şahsi yolculuğudur; bir tür iç mahremiyettir.
Çünkü Allah, kuluna uzak değil, şah damarından daha yakındır.
Kulun sesi titrerse O’nun merhameti titremez; kulun nefesi daralırsa O’nun kapısı daralmaz.
Bugün birçok insan, kendi duasının kabul edilmeyeceğini düşünerek başka kalplerden medet umuyor. Oysa Kur’an, tam tersini söyler:
“Kullarım beni senden soracak olursa bilsinler ki ben onlara çok yakınım. Bana dua ettiği zaman dua edenin duasına cevap veririm.”
(Bakara Suresi, Ayet: 186)
Başkasının duası destek olabilir, vesile olabilir fakat kişinin kendi yüreğinden çıkan niyaz, kendi dünyasını inşa eder.
Özetle;
Dua, insan için bir yeniden doğuş kapısıdır. Allah katında kulun değeri Rabb'ine olan imanı, bağlılığı, ilâhî buyruklara uygun yaşayışı, ihlâsla gerçekleştireceği kulluğu, gönlünden fışkırıp dilinden dökülen yakarışlarıdır. Kulluğun özünü teşkil eden ihlâstır, takvâdır.
Kur’an’da Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Rasûlüm! De ki: “Eğer kulluğunuz ve yakarmanız olmasa Rabbim size ne diye değer versin ki?” (Furkan Suresi, Ayet: 77)
Kur’an’daki dualar, sadece peygamberlerin tarih boyunca söyledikleri sözler değildir; bugün hâlâ yaşayan, her sabah ve her gece taze olan ilâhî reçetelerdir.
İnsanın tövbesi, korkusu, umudu, arayışı, yalnızlığı ve teslimiyeti bu dualarda tam karşılığını bulur.
Dua istemek güzel; fakat dua etmeyi bilmek daha güzeldir.
Çünkü başkasından dua beklemek insanı teselli eder, ama kendi duası insanı diriltir.
