Türkiye’nin yakın tarihine dikkatle bakıldığında, bazı isimlerin yalnızca bir dönemi değil, bir zihniyet dönüşümünü temsil ettiği görülür.
Bu isimlerden biri de hiç şüphesiz, 8. Cumhurbaşkanımız Turgut Özal’dır. Vefatının üzerinden 33 yıl geçmiş olmasına rağmen, onun bıraktığı izler hâlâ Türkiye’nin ekonomik, siyasi ve toplumsal damarlarında akmaya devam ediyor.
1980’li yılların başı… Türkiye, ağır bir ekonomik darboğazdan çıkmaya çalışırken, devletçi reflekslerin gölgesinde nefes almakta zorlanan bir piyasa, bürokratik hantallık içinde sıkışmış bir toplum ve dünyayla mesafeli bir ekonomi anlayışıyla karşı karşıyaydı.
İşte böyle bir atmosferde sahneye çıkan Özal, yalnızca teknik çözümler üreten bir bürokrat değil, aynı zamanda risk alabilen bir vizyon insanı olarak öne çıktı.
Onun öncülüğünde uygulamaya konulan ekonomik politikalar, Türkiye’yi içine kapalı bir yapıdan çıkarıp küresel sistemle entegre olma yoluna soktu.
İhracata dayalı büyüme modeli, serbest piyasa ekonomisinin güçlendirilmesi, döviz işlemlerinin serbestleştirilmesi ve girişimciliğin teşvik edilmesi gibi adımlar, bugün hâlâ tartışılan ama etkisi inkâr edilemeyen bir dönüşümün temel taşlarını oluşturdu.
Türkiye, ilk kez bu dönemde dünyaya sadece bakan değil, dünyayla konuşan bir ülke olma iddiasını ortaya koydu.
Ancak Özal’ı yalnızca ekonomiyle sınırlamak eksik olur. Onun asıl farkı, zihniyetlerde açtığı pencerelerde saklıdır.
Yasakların gölgesinde büyümüş bir toplumda, bireysel özgürlüklerin konuşulabildiği, farklı kimliklerin daha görünür hâle geldiği bir atmosferin oluşmasına katkı sağladı.
Devlet ile vatandaş arasındaki mesafenin kısaltılması gerektiğine inanan bir anlayışı temsil etti.
"Halka hizmet Hakk'a hizmettir" dedi.
Kimi zaman eleştirildi, kimi zaman yanlış anlaşıldı; fakat hiçbir zaman sıradan olmadı.
Siyasi üslubu da alışılmış kalıpların dışındaydı.
Resmiyetin katı duvarlarını zorlayan, halkla daha doğrudan ve samimi bir bağ kuran bir lider profili çizdi.
Bu yönüyle, yalnızca kararlarıyla değil, tarzıyla da bir kırılma noktası oluşturdu.
Türkiye’de liderlik anlayışının dönüşümünde onun payını görmezden gelmek mümkün değildir.
Elbette her büyük dönüşüm gibi, Özal döneminin de tartışmalı yanları vardı.
Ekonomik liberalleşmenin getirdiği gelir dağılımı sorunları, hızlı değişimin yarattığı sosyal kırılmalar ve bazı yapısal eksiklikler, o dönemin eleştiri başlıkları arasında yer aldı.
Ancak tarih, çoğu zaman cesur adımlar atanları, risk alarak yön değiştirenleri daha uzun süre hatırlar.
Bugün geriye dönüp baktığımızda, Turgut Özal’ın Türkiye’ye kazandırdığı en önemli şeyin yalnızca reformlar değil, “mümkün” duygusu olduğu daha net anlaşılıyor.
Kapalı kapıların açılabileceğine, alışılmış kalıpların değiştirilebileceğine ve Türkiye’nin kendi potansiyelini keşfedebileceğine dair bir inanç…
Vefatının 33. yıl dönümünde onu anmak, sadece geçmişe dönük bir saygı duruşu değildir. Aynı zamanda bugünün Türkiye’sine bakarken, cesaretin, vizyonun ve değişim iradesinin ne kadar kıymetli olduğunu hatırlamaktır.
Çünkü bazı isimler, sadece yaşadıkları dönemin değil, geleceğin de dilini konuşurlar.
Turgut Özal, o dili konuşanlardan biriydi. Kensisini rahmetle, saygıyla ve derin bir hürmetle anıyoruz.
