Bilindiği gibi tütün kullanımı, sadece kullananların değil dumanına maruz kalan diğer insanları ve evcil hayvanların da birçok sağlık sorunu yaşamasına neden olarak beklenen hayat sürelerini kısaltır. İnsanların erken ölümüne yol açmakta olan tütün ve ürünlerinin kullanımı, halen dünya genelinde her 10 ölümden bir tanesinin sebebidir. Tütün mamullerinin kullanılması insan sağlığı ve bütçesine zarar verdiği gibi çevrenin de olumsuz etkilenmesine sebep olmaktadır. Dünya Sağlık Örgünün (DSÖ) bildirdiğine göre Tütün kullanımı, havamızı, suyumuzu, toprağımızı, park ve bahçelerimizi, plajlarımızı ve sokaklarımızı zehirli kimyasallar, sigara izmaritleri, mikroplastikler ve elektronik sigara atıklarıyla zehirlemektedir.

Ülkemizde lokantalar, kafeler, kahvehaneler, alışveriş merkezleri, sinema ve tiyatro salonlarının kapalı alanları ile kamu binaları, ofisler, plazalar, apartmanların merdiven ve asansör gibi ortak kullanım alanlarında ve toplu taşıma araçlarında tüttürme, emme, çiğneme ya da buruna çekerek kullanılmak üzere üretilmiş tütün mamullerini kullanmak 4207 sayılı kanunla yasaklanmıştır. Ancak Sağlık Bakanlığının işletmelere yönelik yaptığı denetimlerde ziyaret edilen işletmelerin yarıdan fazlasına yaptıkları ihlaller nedeniyle ceza kesilmektedir.

On Metre Kuralı

Hükümet kamu kurum ve kuruluşlarının her konuda olduğu gibi tütün konusunda da topluma örnek teşkil etmesini istenmektedir. Bu meyanda kendi kullanımlarına tahsis edilmiş binalara ait açık alanlarında belirlenmiş yerler dışında tütün mamulü tüketimine müsaade etmemeleri düzenlemesi getirilmiştir. Bu amaca yönelik alanların toplam açık alana oranının yüzde otuzundan fazla olmaması ve giriş kapsından en az 10 (on) metre mesafede olmasına riayet etmeleri gerekmektedir. Peki manzara böyle mi?

Kamu binalarının hatta hastanelerin giriş kapısı önünde, sağında, solunda sigara içenleri görmek sıradan bir durum. Bazılarında ise garaj, ardiye, bodrum ve yangın merdiveni gibi göz önünde olmayan yerlerde bu durumla karşılaşmak işten bile değil.

Rekor Denemesi

Peki ya belediyeler? Parklar, bahçeler ve belediyeye ait sosyal tesisler, Çocuk parkları, Bisiklet ve yürüyüş yollarında durum nedir?

Ara sokaklardan geçtik kalabalık caddelerinde hiç çöp sepeti olmayan şehirler var. Olanlar da yetersiz kalıyor ki, oradan gelip geçen insanlar çöplerini bir yere atma konusunda adeta birbirleriyle yarışıyorlar. Rekoru ise her zaman sigara bağımlıları kırıyor, izmariti olur olmaz her yere atarak, külünü savurarak çevreyi, zehirli dumanlarıyla da havayı kirletiyorlar.

Denildiğine göre 2025 yılında 8 milyar paket sigara satılmış, bu 160 milyar izmarit eder. DSÖ’ye göre içilen her üç sigaradan ikisi yerlere atılmaktadır. Anlayacağınız belediyelerin temizlik görevlileri sokaklardan her gün tonlarca sigara izmariti topluyor.

Çözüm var mı?

Çözüm her zaman vardır. Sigara kullanmak bir bağımlılık, bu sebeple işin tedavi boyutunu ilgili uzmanların yapması gerekiyor. Fakat pasif etkilenim ve çevresel zararlardan korunmak için öncelikle kamu kurumlarının üzerlerine düşen görevi mutlaka yerine getirmeleri gerekiyor. Hatta fazlasını yapmalılar ki Dumansız Hava Sahası hayata geçsin.