banner600

banner534

04.01.2021, 12:52 895

KONUŞABİLSEYDİK KEŞKE

Hindistan’da filleri eğitmek için daha yavruyken ayağından kalın bir zincirle kazığa bağlarlarmış. Yavru fil, ayağındaki zincirden kurtulmak için tüm gücüyle didinir, uğraşır, özgür kalmayı defalarca “dener” ama buna gücü yetmezmiş.

Geçen yıllar boyunca büyüyen filin gücü,  bağlı olduğu zincirden onlarca kat daha kavi zincirleri kırmaya yeter hale gelse de devasa fil, zincirlerini kırmayı “denemiyormuş” bile, çünkü asla özgür olamayacağına “inandırılmış.”[i] 

Kırılamayan filin zinciri değil inancıymış artık!

Psikolojide “öğrenilmiş çaresizlik” denilen bu durum, bilgi kirliliğinin kuşattığı salgın sürecindeki “dayatmalar” karşısında toplumsal paradigmayı kurmuş gibi.

Bazı şeylerin sorgulanması o kadar  “itibarsızlaştırılıyor” ki kimse bunu denemeyi düşünemiyor bile…

Bilim “sorgulama” ve merakla beslenip, bilimsel düşünce yeniliklere, farklı fikirlere açık olmayı, hiçbir tek ve zorunlu çözümü benimsememeyi gerektirirken  “sunulan çözümü tek ve mutlak doğru kabul etmeyenleri” bilimsel yönteme tümden karşıymış gibi afişe etmenin anlaşılır bir tarafı da yok, etik tarafı da.

İnsanın biyolojik sınırlarını esnetme uğraşındaki transhümanizm hareketinin altın çağını yaşadığı ve  Elon Musk’ın yapay zekayı beynimize eklemleme, Google’ın yaşlanma sorununu çözme hedefiyle  biyoteknoloji yatırımları yaptığını “açıkladığı” bir dünyada[ii]aşı ile hepimize chip takacaklar fikri mi daha komik yoksa olup bitenlere şüpheci yaklaşanları hala bu kadar “marjinal” karşılamak mı?

Hepimizi “eşit” derecede ilgilendiren sağlık gibi konularda, her iki duruşa da “eşit” ve temkinli bir tutumla yaklaşabilseydik keşke…

Komplekssiz ve “çıkarsız” konuşabilseydik kutuplaşmak yerine…

Bugün Dünya Sağlık Örgütü dâhil bu sürecin otoritelerinin çelişkili açıklamalarına rastlasak da, birçok şey “net ve kesin olmasa da” toplumdan beklenen: çözüm adıyla sunulan hiçbir şeyin sorgulanmaması, hatta o çözüm, sağlığımızla ilgili riskler içerse bile bunun göze alınması.

Oysa sorgulamak itaatsizlik ya da tümden reddetmek değil daha çok sahip çıkmaktır geleceğe.

Elbette yasaklara ve kurallara riayet etmek konusunda bir sorgulamadan bahsetmiyoruz; ancak insanın bedenine ait kararların iradesi dışında alınması ihtimali bile distopik hikayelerdeki “vahşeti” çağrıştırıyor.

Buzdağının görünmeyen tarafı hakkında kesin iddialarda bulunmak “hiç kimse için” tam anlamıyla mümkün değil; ancak insanların çekincelerini anlamak makul ve mümkün.

İnsanlar kendilerine “enjekte edilmek istenilen” her şeyi sorgulayabilmelidir hatta sorgulamalıdır.

İnsanı “insan” yapan, zincirlerini kıran güç kendine sunulanları/dayatılanları sorgulayabilmesi ve kendi hayatıyla ilgili kararlarda irade gösterebilmesidir.

Bilgi çağının sürekli görsele ve enformasyona maruz bıraktığı toplum giderek daha evrensel bir görüş kazanmış olsa da maalesef “fail statümüz”  buna eşlik etmiyor.

Her geçen gün dünyaya dair daha fazla şey bilmemize rağmen bir şeyler yapma konusundaki aczimiz sürekli olarak artıyor.[i]

 Toplumu sürekli istediği oranda bilgilendiren güç, aynı zamanda bize “çaresizliği” de öğretiyor, güvensizliği de hissettiriyor ve bazı şeylerin sorgulanmasını engelliyor ya da sorgulayanı itibarsızlaştırıyor.

Toplum sağlığı ve geleceğine dair olağanüstü salgın zamanlarında gelenekçi ve modern olarak tanımlanan, farklı düşünen uzmanların bütün alternatifleri özgürce tartışabilecekleri, birbirlerini ötekileştirmek yerine daha fazla işbirliği yapabilecekleri platformlar olmalı bu ülkede.

Bir şeylere doğrudur ya da yanlıştır demek bu yazının sınırlarını aşar; ancak  “bütün alternatifler” önyargısız ve özgürce konuşulabilseydi keşke…

Çok uzun zamandır “denemekten” vazgeçmiş olsak bile…

 

[i] James Bridle, “Yeni Karanlık Çağ”,Çeviri: Kemal Güleç,Metis Yayınları,İstanbul, 2020

 

[i] http:/derinwebbilgiler.blogspot.com.

[ii] Mark O’Connell , “Makine Olmak”,Çeviri:Öznur Karataş, Domingo,İstanbul, 2018

Yorumlar (7)
İclal demir 2 hafta önce
Konuşmanın yasaklandığı hatta tehdit olarak ötekileştirmelere dönüştüğü çağdayız.. hak ile batıl ayırt edilemez oldu. Hakkı savunanlar dahi konuşamaz..!!
Elif Baş 2 hafta önce
Teşekkurler...
ALİYE BABACAN 2 hafta önce
Ağzınıza sağlık kardeş çok güzel bir yazı
Elif Baş 2 hafta önce
Teşekkur ederim.
Zeki Karataş 2 hafta önce
Ütopyası olmayanın geleceği de olmaz!
Bu anlamda yazılmış güzel bir makale.
Tebrikler...
Elif Baş 2 hafta önce
Teşekkur ederim Zeki Bey
Esra Karaca 2 hafta önce
Konuşabilmek öznel olmayı başaran toplumlar içindir. Bireysel olmak toplumsal olabilmenin ilk adımıdır. Özgüven duymak özgüveni sağlamak eğitimden geçer. Bilgi güç kazandırır. Güç inancı getirir. O zaman zincirler kırılır. Yüreğinize sağlık Elif Hanım.
banner654
kapalı
Günün Anketi Tümü
Sizce Sinop için hangi projenin yapılması daha önemli?
Namaz Vakti 17 Ocak 2021
İmsak 06:26
Güneş 07:58
Öğle 12:54
İkindi 15:18
Akşam 17:41
Yatsı 19:07
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 17 33
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Sivasspor 18 23
11. Başakşehir 18 23
12. Konyaspor 18 22
13. Göztepe 18 22
14. Kasımpaşa 17 22
15. Malatyaspor 17 21
16. Rizespor 17 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Leicester City 18 35
3. Liverpool 17 33
4. Man City 16 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12
banner637