banner600

banner756

banner534

06.04.2022, 20:35 307

ZEYTİNİME DOKUNMA!

Bugünkü yazıma Öğretmen M. Tevfik Turan’ın 86 yıl önce 30 Nisan 1936 senesinde Sinop Halk Evinin Aylık Dergisi Sayı 4’te ve 5. sayfada yer alan Sinop’un ekonomik tarihinde önemli geçim kaynaklarından biri olan zeytin ve zeytinyağı ile ilgili makalesini aynen paylaşarak başlamak istiyorum.

ZEYTİN AĞACI BİR MEMLEKETİN EBEDİ SERVETİDİR

                                                  M. Tevfik TURAN

“Tabiatın en uygun iklim şartlarının hep bir arada toplu bulunduğu bu cömert toprak üstünde bugün geçim zorluğu çekiliyorsa bunun sorumlusunu uzaklarda aramayınız.

Yarım asır evveline gelinceye kadar yamaçları, vadileri yemyeşil zeytin ağaçları ile çevrilmiş olan bu güzel yurt parçasında gövdeleri asırlar görmüş ve bu toprakta yaşayanlara servet kaynağı olmuş bu mübarek ağaçların bugün çıplak kalan yerlerinde yeller estiğini görüyoruz.

Her gün karşınızda seyrine daldığınız dağlar, vadiler, ovalar ve billur dereler bu hadisenin acı hatırasını size muzdarip bir gönül acısı ile anlatırlar. Bugün Sinop’un ada mevkiinde, Gerze’nin bağlarında tek tük görülen bu yeşil yapraklı uzun ömürlü ağaçların iniltili bir lisan haliyle her önünden geçene neler söylediklerini hissedenlerin göz yaşı dökmemesi mümkün müdür?

Siz bu çelik damarlı, her mevsimde taze kalan yeşil yapraklı ağaçları tetkik ettiniz mi?

Her yıl verdiği zeytin tanelerini toplayanlardan neler çektiklerini ne tufanlardan ve ne de afetlerden görmüşlerdir.

Zeytin toplayıcı tarafından her yıl bir cani saldırısı gibi büyük sırıklar ile zavallı ağacın dalı budağı, taze filizleri kırılarak toz toparlak hale getirilir ve bu suretle de hayatiyatı öldürülmüştür.

Dedelerimizin bin bir itina ile yetiştirip büyüttüğü ve bütün ömürlerince kendilerine bol servet vermiş olan bu kıymetli ağaçlar bizim bilgisizliğimiz yüzünden tabiidir ki git gide meyvesini az vermeye başlamış ve sonunda tarlaya gölge yapıyor diye yıllardan beri baltalana baltalana varlığı tamamen ortadan kaldırılmaya çalışılmıştır.

Zeytin ağacı, bir neslin değil insanlığın asırlarca yararlanacağı kutsal bir ağaçtır.

Sinop’ta ve bilhassa Gerze’de yüz yıl önce yarım milyondan fazla zeytin ağacı bulunan bu bölgenin Trabzon’a ve İstanbul’a kadar zeytin, zeytinyağı ihracatı ile meşhur olduğu söylenmektedir.

Zeytin ağacı yetiştirilmesine bu derece müsait olan bu iklimde her şeyden önce bu ağacın teksirine hep birden hamle halinde başlamalıyız. Zeytin ağacı yetiştirilmiş olan memleketlere kıtlık girmez. Açlık uğramaz, o memleketin halkı para yatırmış gibi her yıl kucak dolusu karşılığını toplar, zengin olur, refah içinde yaşar.”

Bu değerli büyüğümüzü zeytin ve zeytinyağı konusunda o dönemi bize naklettiği için minnetle anıyorum. Işıklar içinde uyusun.

  Belediye Başkanımızın, Park ve Bahçeler Müdürlüğü aracılığıyla Zeytinlik Mahallesindeki bir fidanlığa “M. Tevfik Turan Hatıra Zeytinliği” olarak ismini vermesi, bir vefa borcu olarak Sinopluları mutlu edeceği düşüncesindeyim.

Zeytin ağacı, bir neslin değil insanlığın asırlarca yararlanacağı kutsal bir ağaçtır.

Zeytin Kanunu, Mustafa Kemal Atatürk’ün 1925 yılında çıkardığı tarım kanunu doğrultusunda 1939 yılında kabul edilen kanundur. Kanun, özetle yüksek kalite standartlarında zeytin yetiştiriciliğinin ve zeytinyağı üretiminin yapılmasını sağlama amacı taşımaktadır.

Zeytincilik, cumhuriyetle birlikte ülke tarımında hak ettiği önemi kazanmıştır. Atatürk’ün 1929’da Yalova’daki direktifiyle zeytincilik seferberliği başlatılarak Yurt dışından getirtilen teknisyenlerle kurslar açılmış, genç ziraat mühendisleri zeytincilik eğitimi için İtalya’ya gönderilmiştir. 1937’de Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü’nün kurulması ile çalışmalar hızlanmıştır. Zeytin bahçesine bakmayan ve bakım yaptırmayan üreticilere ceza verilmiştir. Atatürk’ün çok istediği 3573 sayılı “Özel Zeytin Kanunu” ölümünden 2,5 ay sonra çıkarılmıştır.

Bizzat Atatürk’ün talimatıyla hazırlanan, 1939’dan beri yürürlükte olan “Zeytin Yasası”na 2003’e kadar kimse dokunmadı. 2003’ten beri ısrarla değiştirilmeye çalışıldı. Birçok kez TBMM’ye getirdiler. Ancak her defasında muhalefet tarafından reddedildi. Sonunda madencilik faaliyetleri için zeytin katliamının önünü açan yönetmelik Resmî Gazete’de yayımlandı.

Madencilik Yönetmeliğinin 115. Maddesine eklenen bir fıkra ile zeytinlik alanlarda madencilik faaliyetlerine izin verildi. Bu faaliyetler için zeytinliklerin başka bir yere taşınması, taşınarak yok edilen zeytinlik alan kadar alanın, madencilik faaliyetlerinden sonra tekrar zeytinlik olarak tesis edilebileceği kararlaştırıldı. Halbuki yeni dikilecek ağaçların yetişmesine bir değil birkaç ömür bile yetmez. Karar sosyal medyada da tepkilere yol açtı. Bu nedenle tüm yurtta aydın ve duyarlı insanlarımız bir araya gelip, seslerini duyurmaya çalışarak maden sahası nedeniyle zeytinliklerin kesilmesine tepki gösterdiler ve göstermeye de devam ediyorlar. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer’in yazısı bu tepkilere güzel bir örnek …

Bugün, son “Torba Yasa”yla 25 dekardan küçük zeytin alanları enerji, turizm ve maden işletmeciliğine açıldı.  Türkiye’de zeytinliklerin ortalama büyüklüğünün 12 dekar olduğunu düşünürseniz bu yasanın zeytinciliğin sonunu getirmek için çıkarıldığını anlayabilirsiniz. Türkiye’de 170 milyon zeytin ağacı olduğu biliniyor. Son günlerde zeytin katliamı ile ilgili haberler üzüntü vericidir.

60’lı yıllardaki madeni paralarımızın bir yüzünde zeytin dalı ve buğday başağının oluşu tarıma ve doğaya verilen önemi vurgulamaktadır.

Zeytinime dokunmayın diyenlere lütfen kulak verin!

Zeytinime dokunmayın diyenlere lütfen kulak verin!

Çünkü;

- Zeytin dalı barışı simgeler.

- Zeytinlikler yüzbinlerce insanımızın geçim kaynağıdır.

- Zeytincilikle uğraşan birçok insanımız zeytin ve zeytinyağı geliriyle yaşamlarını sürdürebilmektedir.

- Zeytinlikler doğadaki kuşların, arıların, yaban hayvanları gibi birçok hayvanın ve bitkinin yaşam alanıdır.

- Çocuklarımıza bırakabileceğimiz kültürel bir miras olmasının yanı sıra her mevsim yeşilliğini koruyarak huzur ve oksijen verir.

- Eski dönemlerden beri şifa kaynağı olarak birçok hastalıkta kullanılmıştır. Bu konuda başta Prof. Dr. Canan Karatay Hocamız olmak üzere birçok bilim insanımız zeytinyağının faydalarını yazmakla, anlatmakla bitiremediler.

- Ramazanda iftar sofralarında yer alan zeytinle iftar açmak güzel bir gelenektir.

- Edirne Kırkpınar’da güreş meydanına güreşçiler zeytinyağı ile vücutlarını yağlayıp öyle çıkarlar.

Özetle söylemek gerekirse zeytinin faydaları saymakla bitmez.
Yazımı size güzel bir haber vererek bitirmek istiyorum. Sinop’un antik dönemlerden beri bilinen üç türlü zeytinimizi hayata geçirmek ve coğrafi işaret alabilmek için gayret içindeyiz. Doç. Dr. Sayın Betül Bakır’a, BİLKE Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Ayşe Yaşar Sarıkaya ‘ya, desteklerini esirgemeyen Sinop Belediye Başkanımız Sayın Barış Ayhan’a,  Park ve Bahçeler Müdürü Sayın Serdal Küçükdemir’e içtenlikle teşekkür etmek istiyorum. Ayrıca bu çalışmalar sırasında bizleri yalnız bırakmayan basın mensubu arkadaşlarıma ve Sinoplulara da teşekkür ederim. Son olarak Sinoplulardan zeytin ağaçlarımızı korumalarını ve bu üç tür zeytinimizi yeniden hayata geçirmelerini, çocuklarına ve hatta torunlarına çok değerli olan bu mirası bırakmalarını diliyorum.

Prof. Dr. İbrahim BAŞAĞAOĞLU

Cerrahpaşa Tıp Fak. Emekli Öğretim Üyesi ve

Türk Tıp Tarihi Kurumu Eski Başkanı

Yorumlar (0)
banner768
16
açık
Günün Anketi Tümü
Sizce Sinop için hangi projenin yapılması daha önemli?
Namaz Vakti 29 Mayıs 2022
İmsak 03:04
Güneş 05:02
Öğle 12:42
İkindi 16:42
Akşam 20:12
Yatsı 22:00
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
banner637