banner600

banner534

İŞTE 680 YIL ÖNCESİNİN SİNOP’U

Anadolu’yu seyahatinde en son adım attığı yer ise Sinop olmuş Batuta’nın. Burada geçirdiği zamanlardan sonra gemi ile Kırım’a doğru yol almış seyyah...... Ayşe Sevim'in araştırması...

ÖZEL HABER 05.12.2012, 17:40 05.12.2012, 17:40
10484
İŞTE 680 YIL ÖNCESİNİN SİNOP’U
banner704
Anadolu’yu seyahatinde en son adım attığı yer ise Sinop olmuş Batuta’nın. Burada geçirdiği zamanlardan sonra gemi ile Kırım’a doğru yol almış seyyah.

İşte  İBN BATUTA’nın  Kırım’a gitmeden uğradığı Sinop’ta geçen günleri:

Kastamonulu  Nizamettin‘ in, yüksek bir dağın doruğunda yaptıkları ziyaretten yola çıkarak Sinop‘ a vardık. Nüfusu oldukça kalabalık bir kent olan Sinop, doğal güzelliği  yapıları ve özelikle camileriyle dikkati çeker. Yalnız doğudan karaya açık olan  Sinop’un öbür üç yanı denize açık çevrilidir. Doğudan kente bir kapıyla girilir. Kentin beyinin izni olmadan bu kapıdan hiç kimse alınamaz. Burası kalabalık bir şehir olduğu kadar bütün güzellikleri ve bütün iyi savunma imkânlarını da nefsinde toplamış bulunmaktadır. Şehir, doğu yönü hariç, çepeçevre denizle çevrilidir. Bu yönde bulunan biricik kapısından şehre ancak belde hâkiminin müsaadesiyle girilebilir. O tarihlerde şehrin hâkimi ise yukarıda andığımız Süleyman Padişah'ın oğlu İbrahim Beğ idi. Usule göre bizim için de izin çıkınca şehre girdik ve Ahi İzzeddin Çelebi'nin deniz kapısı dışında bulunan zaviyesinde indik. Buradan Sebte limanında olduğu gibi denize doğru uzanmış bir dağa çıkılır ki, üzeri bağ ve bahçeler, akarsular ile kaplıdır. Burada yetişen meyvelerin çoğunu üzümle incir teşkil eder. Ancak sarp bir dağ olmakla çıkış pek müşkildir. Üzerinde on bir kadar Rum köyü vardır ve hepsi de Müslümanların egemenliğinde yaşamaktadır.

HZ HIZIR İLE HZ İLYASIN BULUŞTUGU YER
Tam tepede kurulmuş olan zaviye Hızır-İlyas aleyhisselama nispet olunur ki, burası dindar kişilerin ziyaretleri sebebiyle bir an dahi boş kalmaz. Ayrıca orada bulunan bir ayazmada yapılan duaların makbul olduğuna inanılır. Hızır ve İlyas peygamberlerden kaldığı söylenen dağ eteğindeki tapınak çok ziyaretçi çeker. Bu tapınağın yakınındaki çeşme üstünde dua edenlerin arzu ve isteklerine kavuşacaklarına inanılır. Yine dağ eteğinde veli Salih Seyyid Bilal’in türbeleri vardır. Yanı başındaki tekkeden gelen gidene yemek ikram edilmesi adet olunmuştur. (Şu anda bu tekkeye ait hiçbir kalıntı yok)
 
Sinop Ulu camii gördüğümüz en güzel camilerden biridir. Orta yerde bir şadırvan olup, üstünü dört ayağın taşıdığı bir kubbe örter. Her ayağı mermerden yapılma iki sütun tutar. Üst tarafta ahşap merdivenle çıkılan bir mahfel vardır. Cami'i yaptıran Sultan Alaaddin-i Rumi'nin oğlu Sultan Pervane'dir ki, Cuma namazlarını anılan mahfelde eda ederlerdi. Ondan sonra oğlu Gazi Çelebi hükümdar olmuştu. Onun ölümünden sonra ise sözü geçen Sultan Süleyman bu şehri ele geçirmeye muvaffak olmuştur. 

TEKNELERİN DİBİNİ DELEN GAZİ ÇELEBİ
Gazi Çelebi cesur ve kahraman bir hükümdar olup, Tanrı ona su altında uzanan süre kalmak gücünü vermiş iyi bir yüzücü idi. Hazırlattığı donanma ile Rumlara karşı savaşa çıkar, düşman donanması ile karşılaşıp askerler savaşa başlayınca elinde demir bir matkap olduğu halde suya dalar, kafir gemilerinin diplerini deler ve düşman, suya garkoluncaya kadar bunun farkına varmazdı. Bir tarihte düşman filosu Sinop limanını bastığında Gazi Çelebi bütün gemileri bu şekilde batırmış ve içindeki askerleri olduğu gibi esir almıştı. Anlatılanlara göre onun üstün vasıfları pek çoksa da, fazla miktarda haşhaş kullanması zafını teşkil etmekte idi. Hatta ölümünün bu yüzden olduğu söylentisi vardır. Rivayete göre bir gün fazlaca haşhaş aldıktan sonra ava çıkmış, bir ceylan kovalamaya başlamış, hayvan sık ağaçlı bir yere kaçmış, o da hızla buraya dalmış ve başını bir ağaca çarparak düşüp ölmüş. Bundan sonradır ki Sultan Süleyman, Sinop'u ele gecirerek oğlu İbrahim Bey'i oraya tayin etmişti. Bunun da kendisinden önceki hükümdar gibi fazla ölçüde haşhaş aldığı söylenmektedir. Gerçekte bütün Anadolu halkı bu maddeyi kullanmakta bir sakınca görmezler. Nitekim bir gün Sinop Cami'inin kapısı önünden geçerken, ön taraftaki peykelerde oturan insanlar arasında ileri gelen askeri emirlerinde bulunduğunu gördüm. Önlerinde bir hizmetkâr elinde içi kınaya benzer bir madde dolu bir kapla durmakta ve emirler bundan kaşık kaşık alıp yemekte idiler. Kaptakinin ne olduğunu bilmeden kendilerine bakarken yanımda bulunanlara emirlerin yedikleri şeyin ne olduğunu sordum. Birisi bu maddenin haşhaş olduğunu söyledi. Sinop'ta bizi belde hâkimi beyin hem naibi, hem de hocası olan Kadı İbn. Abdurrezzak misafir etmişti. 

SİNOP HALKI BATUTAYI SINAVDAN GEÇİRİYOR.
Yöre halkı henefi mezhebine bağlıdır Şiileri hiç sevmezler. Sinop'a geldiğimiz vakit, halk bizim iki elimizi yana indirerek namaz kılmakta olduğumuzu görmüştü. Bunlar Hanefi mezhebinde bulundukları için Maliki mezhebini ve onun namaz kaidelerini bilmiyorlardı. Halbuki bu mezhepte elleri iki yana kalmak tercih olunmaktadır. Bu çevredeki insanlardan bazıları Irak ve Hicaz'ı görmüş olduklarından oralarda yaşayan şi'ilerin ellerini yanlarına bırakarak namaz kıldıklarını da biliyorlardı. Bu benzerlikle bizi şi'ilikle töhmetlediler ve bu konuda sorular sordularsa da bir türlü inandıramadık. Yüreklerinde hasıl olan şüphe devam etti durdu. Nihayet belde naibi hizmetkarıyla bize bir tavşan göndererek ona bizim tutumumuzu izlemesini tembih etmişti. Gönderilen tavşanı kestirdim, pişirerek hep birlikte yedik. Hizmetkar bunu görünce efendisine gidip olanı anlattı ve işte ancak, o zaman hakkımızda uyanan şüphe giderek, bizlere hemen ziyafetler verilmeye başlandı. Gerçekte, şi'ler tavşan eti yememektedirler. Yediğimizi görünce bizden özür dileyerek gönlümüzü aldılar.

CENAZE TÖRENLERİNDE TERS GİYİLEN ELBİSELER
Bu şehre gelişimizin dördüncü günüydü ki İbrahim Beyin annesi vefat etti. Onun cenaze törenine ben de katıldım.Bey cenazeyi başı açık ve yaya olarak takip ediyordu. Öteki beylerle kapı kulları ise hem başlarını açmışlar, hem de kaftanlarını ters giymişlerdi. Kadı ve hatip efendilerle hocalar ise elbiselerini ters giydikleri halde başlarını açmamışlar, sarıkları yerine siyah yünden yapılma bir çevre dolamışlardı. Meğer yörenin cenaze töreninin belli başlı geleneği imiş.Bu çevre halkı arasında yas, kırk gün sürmekte ve her gün sofralar kurularak ziyafetler verilmekte idi ki, bu kez de öyle yapıldı. 


Sinopluların o tarihlerde kullandıkları kıyafetler...


İBN BATUTA KİMDİR ?
Tam adı Ebu Abdullah Muhammed Bin Abdullah El-Levati Et-Tanci İbn Battuta (d. 1304 Tanca/Fas, ö. 1368/69 Fas) Ortaçağın en ünlü Arap gezgini. Hemen hemen bütün Müslüman ülkeleri, Çin ve Sumatra gibi uzak yerleri kapsayan ve 120.000 km'yi geçen gezilerini anlattığı Tuhfetü'n-Nüzzar Fi Gereibi'l-Emsal ve Acaibi'l-Estar dünyanın en ünlü seyahatnamelerindendir. Bu kitabında gittiği ülkeleri en ince ayrıntısına kadar anlatmış hatta halkın yaşayışı ve adetlerinden bile bahsetmiştir. Yani İbn Batuta seyahatnamesinde derin bir felsefe ortaya koymaksızın yaşamı olduğu gibi benimsemiş, gelecek kuşaklara kendisinin ve döneminin gerçeklere uygun bir görüntüsünü bırakmıştır. Bu seyahatnamenin bir bölümü 1971 yılında Türkçe olarak İbn Batuta Seyahatnamesi'ndin seçmeler" adıyla yayınlanmıştır. 

GAZİ ÇELEBİ : ( - ? H.1322) Sinop'ta bir hükümet kuran Pervaneoğullarının son hükümdarı Gazi Çelebi, Anadolu Selçuklularından Sultan Gıyaseddin Mesut II.'nin oğludur. Kahramanlığı ile tanınmış bir Türk beyidir. Babasının Moğollara esir düşmesi üzerine 1300 tarihinde babasının yerine geçmiştir. Asıl adının Sultan Altunbaş olduğu rivayet edilir. 1322'de ölmüştür. Türbesi Pervane Medresesi içindedir. 22 yıl hükümdarlık yapmış, oğlu olmadığından ölümünden sonra kızı bir süre babasının yerine görev yapmıştır. Bu arada Kastamonu'da hüküm süren Candaroğlu Süleyman Paşa, Sinop'taki karışıklık nedeniyle şehri 1323 tarihinde ele geçirdi. Buraya Vali olarak oğlu İbrahim Bey'i gönderdi. Ayrıca bir rivayete göre Sinop ilinde bulunan Gazi Bey kayalığı da onun isminden gelmektedir. 


Ayşe Sevim







 

banner707
Yorumlar (8)
anten sadık 9 yıl önce
Sayın Ayşe Sevime çok güzel araştırma ve bilgilendirme çalışmalarından dolayı sonsuz teşekkürlerimi sunarım. Ben Ankaralıyım. Sinop tarihine ışık tutanları yürekten kutluyorum. Ne mutlu Sinopluyum diyebilene...saygılarımla
Saraylı 9 yıl önce
çok güzel bir çalışma olmuş teşekkür ederiz ve devamını bekleriz...
seçkin çilingiroğlu 9 yıl önce
çok güzelmiş elinize sağlık
EMİN ADIGÜZEL 9 yıl önce
çok güzel bi̇r çalişma emeği̇ geçenlere teşekür ederi̇z.
duygu sönmez 9 yıl önce
ellerine sallık güzel olmuş
bahar aydın 9 yıl önce
"hızır ve ilyas peygamberlerden kaldığı söylenen dağ eteğindeki tapınak" diye geçiyor cümlede burası neresi tam olarak ben anlayamadım seyit bilal türbesi civarında ayrıca bir tapınak mı varmış var ise şimdi neresi burası
Mahmut TAş 9 yıl önce
emeği geçenlere çok teşekkür ederim. bilmediğim birşeyi daha öğrendim,ibn batuta'nın seyahatnamesini okumamıştım ve sinopa'da geldiğini bilmiyordum.çok sağolun
Çetin Hoca 2 yıl önce
Sinopun eski fotolarinda gördüm. Selçuklu tarzi bir türbe var.Aşagi yukarı şimdiki şahin tepesinin üstü gibi.Hızır İyas türbesi olabilir.şimdi esamesi yok
banner706
20°
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sizce Sinop için hangi projenin yapılması daha önemli?
Namaz Vakti 16 Haziran 2021
İmsak 02:51
Güneş 04:56
Öğle 12:45
İkindi 16:47
Akşam 20:24
Yatsı 22:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
banner637